Giá pin mặt trời tăng đột biến: Bước ngoặt lớn của thị trường điện mặt trời toàn cầu

Trong hơn hai năm qua, thị trường điện mặt trời toàn cầu đã quen với một thực tế: giá pin mặt trời liên tục giảm sâu, thậm chí chạm mức thấp kỷ lục. Tuy nhiên, bức tranh này đang thay đổi nhanh chóng. Quyết định mang tính bước ngoặt của Trung Quốc trong việc bãi bỏ chính sách hoàn thuế VAT cho xuất khẩu tấm quang điện đang tạo ra một cú sốc lớn, mở ra giai đoạn mới mà nhiều chuyên gia gọi là thời kỳ “giá pin mặt trời tăng đột biến”.

Trong bài viết này, hãy cùng Ánh Dương Solar phân tích nguyên nhân sâu xa, tác động toàn cầu và những hệ quả trực tiếp đối với thị trường Việt Nam trong bối cảnh giá pin mặt trời không còn rẻ như trước.

1. Trung Quốc ban hành văn bản về lộ trình thuế đối với các sản phẩm quang điện 

Ngày 9/1/2026, Bộ Tài chính Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã ban hành “Thông báo về việc điều chỉnh chính sách hoàn thuế xuất khẩu đối với các sản phẩm quang điện và các sản phẩm khác”. Văn bản ban hành với nội dung như sau: 

“Sau đây là danh sách các vấn đề liên quan đến việc điều chỉnh chính sách hoàn thuế xuất khẩu đối với các sản phẩm quang điện và các sản phẩm khác:

1. Từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, việc hoàn thuế xuất khẩu đối với các sản phẩm quang điện và các sản phẩm có giá trị gia tăng khác sẽ bị bãi bỏ. Danh sách các sản phẩm cụ thể xem phụ lục 1.

2. Từ ngày 1 tháng 4 năm 2026 đến ngày 31 tháng 12 năm 2026, tỷ lệ hoàn thuế VAT xuất khẩu đối với các sản phẩm pin sẽ giảm từ 9% xuống 6%. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, việc hoàn thuế xuất khẩu đối với các sản phẩm pin sẽ bị bãi bỏ. Danh sách các sản phẩm cụ thể xem phụ lục 2.

3. Đối với các sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt xuất khẩu sẽ không được điều chỉnh và chính sách hoàn thuế (miễn thuế) tiêu thụ đặc biệt vẫn tiếp tục được áp dụng.

4. Tỷ lệ hoàn thuế xuất khẩu áp dụng cho các sản phẩm được liệt kê trong bản thông báo này được xác định theo ngày xuất khẩu như ghi trong tờ khai hải quan hàng xuất khẩu.”

2. Chấm dứt thời kỳ giá rẻ phi thị trường của pin mặt trời

Trong giai đoạn 2022–2024, giá mô-đun quang điện trên thị trường quốc tế đã giảm xuống mức 0,07–0,09 USD/W. Giá này thấp hơn rất nhiều so với mức 0,25 USD/W vào năm 2021. Nguyên nhân chính đến từ việc Trung Quốc duy trì hoàn thuế VAT 13% cho xuất khẩu pin mặt trời. Điều này cho phép các doanh nghiệp bán hàng ra nước ngoài với biên lợi nhuận gần như bằng 0. Mô hình này đã giúp Trung Quốc nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường. Nhưng đồng thời cũng gây ra cuộc chiến giá khốc liệt, khiến chính các nhà sản xuất nội địa thua lỗ nặng.

Việc Bắc Kinh quyết định bãi bỏ hoàn thuế VAT đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn tăng trưởng dựa trên giá rẻ phi thị trường. Đây cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới giá pin mặt trời tăng đột biến trong thời gian tới.

3. Giá pin mặt trời tăng đột biến: Dự báo đã thành hiện thực?

Nhiều tổ chức phân tích quốc tế dự báo rằng:

• Quý IV/2025: giá pin mặt trời có thể tăng khoảng 9%.

• Năm 2026: tiếp tục tăng thêm 5–7%.

Đây không còn là kịch bản giả định, mà đang dần trở thành thực tế khi các hợp đồng giao hàng sau tháng 11/2025 buộc phải đàm phán lại giá. Đối với các nhà đầu tư điện mặt trời, đặc biệt là dự án quy mô lớn, chi phí thiết bị tăng sẽ tác động trực tiếp đến tổng mức đầu tư và suất sinh lợi (IRR).

4. Cắt giảm sản lượng: Đòn bẩy kiểm soát giá của Trung Quốc

Không chỉ dừng lại ở chính sách thuế. Trung Quốc còn triển khai hàng loạt biện pháp mạnh tay:

• Yêu cầu các nhà sản xuất polysilicon, wafer và cell quang điện tự nguyện cắt giảm khoảng 1/3 công suất. Tương đương gần 1 triệu tấn polysilicon.

• Các tập đoàn lớn trong ngành đồng loạt tham gia giảm sản lượng nhằm khôi phục lợi nhuận.

Song song đó, tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng cũng được siết chặt. Việc này khiến khoảng 100 nhà máy công nghệ lạc hậu phải đóng cửa. Đây được xem là quá trình tái cơ cấu ngành điện mặt trời. Tương tự những gì Trung Quốc từng làm với ngành thép đầu thập niên 2010.

Hệ quả là nguồn cung bị thu hẹp nhanh chóng. Trong khi nhu cầu toàn cầu vẫn tăng mạnh – yếu tố then chốt đẩy giá pin mặt trời tăng đột biến.

5. Tác động lan tỏa đến châu Âu và Mỹ

5.1. Châu Âu: Chi phí dự án tăng, LCOE chịu áp lực

Tại châu Âu, nơi điện mặt trời là trụ cột trong chiến lược trung hòa carbon. Chi phí trung bình của các dự án quy mô lớn được dự báo tăng 5–8%. Điều này làm:

• Giảm hiệu quả tài chính (LCOE tăng).

• Kéo dài thời gian hoàn tất tài chính (financial close).

• Khiến một số dự án phải điều chỉnh quy mô hoặc tiến độ.

5.2. Mỹ: Phụ thuộc nhập khẩu vẫn là bài toán khó

Mỹ đã thi hành Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) để thúc đẩy sản xuất nội địa. Tuy nhiên hơn 70% linh kiện điện mặt trời tại Mỹ vẫn phụ thuộc vào Trung Quốc. Do đó, việc giá pin mặt trời tăng đột biến khiến các nhà phát triển Mỹ cũng chịu áp lực tương tự châu Âu, đặc biệt trong giai đoạn 2025–2026.

6. Quy định thương mại toàn cầu – “Lực cản” cho giá rẻ

Giá pin mặt trời không chỉ tăng vì chính sách nội địa Trung Quốc, mà còn do hàng rào thương mại ngày càng dày đặc:

• Tại Mỹ, Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA) đã khiến hơn 16.000 lô hàng linh kiện điện mặt trời bị giữ lại, tổng giá trị vượt 3,5 tỷ USD.

• Liên minh châu Âu (EU) mở nhiều cuộc điều tra trợ cấp, dù chưa áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu mạnh tay.

• Ấn Độ vừa hạ thuế nhập khẩu mô-đun xuống 20%. Nhưng đồng thời xem xét thuế chống bán phá giá mới với pin từ Trung Quốc.

Những yếu tố này góp phần chấm dứt kỷ nguyên “pin giá rẻ tràn ngập thị trường”.

7. Thị trường mới nổi và xu hướng khu vực hóa chuỗi cung ứng

Quyết định của Trung Quốc được dự báo sẽ tạo hiệu ứng domino:

• Qatar, Ả Rập Xê-út và các quốc gia vùng Vịnh phải đối mặt với chi phí nhập khẩu cao hơn cho các gói thầu điện mặt trời năm 2026.

• Các nhà phát triển châu Á bắt đầu đa dạng hóa nguồn cung sang Malaysia và Việt Nam, nơi nhiều dây chuyền lắp ráp đã được các tập đoàn Trung Quốc dịch chuyển sang để tránh rào cản thuế quan.

• Châu Âu nỗ lực tái xây dựng ngành sản xuất mô-đun nội địa. Tuy nhiên, chi phí sản xuất tại khu vực này hiện vẫn cao hơn 30–40% so với Trung Quốc.

Điều này cho thấy xu hướng khu vực hóa chuỗi cung ứng điện mặt trời đang diễn ra rõ nét hơn bao giờ hết.

8. Trung Quốc và quyền kiểm soát giá sàn toàn cầu

Hiện nay, Trung Quốc chiếm khoảng 82% công suất sản xuất mô-đun quang điện toàn cầu. Với loạt cải cách thuế và công nghiệp, Bắc Kinh không chỉ giảm bớt cạnh tranh nội bộ, mà còn nắm quyền kiểm soát mức giá sàn của thị trường thế giới.

Trong bối cảnh này, giá pin mặt trời tăng đột biến không còn được xem là dấu hiệu mất cân đối. Mà việc này đã trở thành công cụ điều tiết thị trường. Trung Quốc đang từ bỏ mô hình xuất khẩu “bán bằng mọi giá” để hướng tới ổn định lợi nhuận dài hạn.

9. Giá pin mặt trời tăng đột biến: Cơ hội hay thách thức cho Việt Nam?

Đối với Việt Nam, xu hướng này mang cả thách thức lẫn cơ hội:

• Thách thức: chi phí đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái và dự án quy mô lớn sẽ cao hơn. Điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư ngắn hạn.

• Cơ hội: Việt Nam có thể thu hút thêm các dây chuyền lắp ráp, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. Đặc biệt là khi nhu cầu điện sạch đang tiếp tục tăng.

Về dài hạn, mặt bằng giá mới giúp thị trường điện mặt trời ổn định và bền vững hơn. Tránh được tình trạng phá giá kéo dài gây rủi ro cho nhà đầu tư.

10. Kết luận – Liên hệ tư vấn điện mặt trời

Việc Trung Quốc bãi bỏ hoàn thuế VAT và tái cơ cấu ngành sản xuất đã chính thức khép lại chu kỳ giảm giá kéo dài của pin mặt trời. Giá pin mặt trời tăng đột biến không chỉ là hiện tượng ngắn hạn. Mà phản ánh sự thay đổi căn bản trong logic vận hành của thị trường toàn cầu.

Trong giai đoạn tới, chi phí điện mặt trời có thể ổn định ở mức cao hơn. Nhưng đổi lại là một thị trường minh bạch, bền vững và ít rủi ro hơn cho các bên tham gia. 

Giá pin mặt trời tăng đột biến – đầu tư sớm để tối ưu chi phí! Liên hệ Ánh Dương Solar ngay hôm nay để được tư vấn và báo giá chính xác, giúp bạn đón đầu xu hướng – đầu tư hiệu quả – tránh rủi ro giá tăng trong tương lai:

• Hotline: 0982114115
• Địa chỉ VP: K13 Khu Thương Mại DV Trung Văn, Năm Từ Liêm, Hà Nội
• Địa chỉ VP: 17 Đường D1, Khu dân cư Sài Gòn Chợ Lớn, phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
• Địa chỉ VP: 249 Phạm Hữu Lầu, phường Cao Lãnh, Đồng Tháp. (Nội Thất Hoàn Mỹ)
• Địa chỉ kho: 486/14a QL13, Khu  Phố 6, Hiệp  Bình  Phước, Thủ  Đức, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
• Địa chỉ kho: 397 Nguyễn Sinh Sắc, phường Sa Đéc, Đồng Tháp. (đối diện công viên Bác Hồ)
• Địa chỉ kho: 9A Châu Văn Liêm, phường Mỹ Bình, TP Long Xuyên, An Giang
• Địa chỉ kho: Số 12 Thủ Khoa Huân, Phường Mỹ Tho, Đồng Tháp.