Nghị định 243/2026/NĐ-CP có gì mới? – 15 thay đổi doanh nghiệp cần biết

Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển điện năng lượng tái tạo. Đây được xem là một trong những văn bản quan trọng nhất trong năm 2026 đối với doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời, điện tái tạo và các khách hàng sử dụng điện lớn.

Vậy Nghị định 243/2026/NĐ-CP có gì mới? Dưới đây là 15 thay đổi đáng chú ý mà doanh nghiệp cần nắm rõ. Hãy cùng Ánh Dương Solar tìm hiểu nhé.

1. Nghị định 243/2026/NĐ-CP có gì mới? – 15 thay đổi doanh nghiệp cần biết

1.1. Nghị định 243/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Một trong những điểm mới nổi bật là nghị định đã mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Ngoài đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, nghị định bổ sung thêm đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm được phép tham gia cơ chế này.

Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các mô hình phân phối điện độc lập.

1.2. Bổ sung thêm nhiều đối tượng khách hàng được tham gia

Theo quy định mới, các trung tâm dữ liệu (Data Center), trạm sạc xe điện, trạm đổi pin và các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sạc xe điện cũng thuộc nhóm khách hàng có thể tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Đây là tín hiệu tích cực cho các ngành đang phát triển nhanh tại Việt Nam.

1.3. Nghị định 243/2026/NĐ-CP chính thức làm rõ khái niệm điện mặt trời mái nhà

Nghị định đã bổ sung định nghĩa cụ thể về điện mặt trời mái nhà, xác định đây là hệ thống quang điện được lắp đặt trên mái công trình xây dựng và kết nối với thiết bị điện để phục vụ hoạt động phát điện.

Việc chuẩn hóa khái niệm giúp giảm các cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư.

1.4. Bổ sung khái niệm Zero Export

Lần đầu tiên, thiết bị bật tắt phát ngược (Zero Export) được đưa vào văn bản pháp luật. Thiết bị này có chức năng ngăn hệ thống điện mặt trời phát công suất dư lên lưới điện khi cần thiết hoặc cho phép phát điện khi được kích hoạt. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng đối với các hệ thống điện mặt trời bám tải.

1.5. Mở rộng mô hình mua bán điện trực tiếp

Nghị định 243/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều hình thức mua bán điện trực tiếp, bao gồm:

• Qua lưới điện kết nối riêng.
• Qua lưới điện quốc gia.
• Giữa đơn vị phát điện và đơn vị bán lẻ điện.
• Giữa đơn vị bán lẻ điện và khách hàng sử dụng điện lớn.

Việc đa dạng hóa mô hình giúp doanh nghiệp có nhiều lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế.

1.6. Giá điện được phép đàm phán

Một điểm rất đáng chú ý là giá điện trong hợp đồng mua bán điện được các bên tự đàm phán, thỏa thuận theo quy định. Điều này giúp tăng tính linh hoạt trong các hợp đồng mua bán điện trực tiếp, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào biểu giá truyền thống.

1.7. Nghị định 243/2026/NĐ-CP quy định rõ về sản lượng điện dư

Nghị định quy định chi tiết cách xác định sản lượng điện dư, đồng thời quy định nguyên tắc mua bán phần điện dư giữa các bên. Đây là nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm vì ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư hệ thống điện mặt trời.

1.8. Cho phép bán điện dư trong một số trường hợp

Đối với các hệ thống điện mặt trời tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp, phần điện dư có thể được bán theo các nguyên tắc mới. Một số trường hợp được phép bán cho Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực theo mức giá quy định trong nghị định.

1.9. Nghị định 243/2026/NĐ-CP đơn giản hóa thủ tục đối với điện mặt trời mái nhà

Một điểm tích cực khác là hệ thống điện mặt trời mái nhà phục vụ cơ chế mua bán điện trực tiếp không phải thực hiện thủ tục đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà như trước đây. Điều này góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án.

1.10. Bổ sung trách nhiệm của đơn vị bán lẻ điện

Nghị định 243/2026/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm. Các đơn vị này phải phối hợp với khách hàng để quản lý vận hành, phân bổ sản lượng điện và thực hiện các nghĩa vụ báo cáo, đảm bảo an toàn hệ thống điện. Nhờ đó, cơ chế vận hành cơ chế bán lẻ điện trở nên minh bạch hơn.

1.11. Quy định cụ thể hồ sơ tham gia DPPA

Nghị định 243/2026/NĐ-CP hướng dẫn rõ hồ sơ đăng ký tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• Văn bản đề nghị.
• Bộ hợp đồng mua bán điện.
• Hồ sơ kỹ thuật.
• Thông tin hệ thống đo đếm.
• Hồ sơ về công suất và kết nối.

Việc chuẩn hóa hồ sơ giúp giảm thời gian xử lý của cơ quan quản lý.

1.12. Nghị định 243/2026/NĐ-CP quy định rõ trình tự xử lý hồ sơ

Thời hạn tiếp nhận và xử lý hồ sơ cũng được quy định rõ. Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, đơn vị vận hành hệ thống điện sẽ kiểm tra, rà soát và công bố thời điểm chính thức tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Quy định này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch đầu tư.

1.13. Làm rõ cơ chế tạm ngừng và chấm dứt tham gia

Nghị định 243/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định về:

• Tạm ngừng tham gia.
• Chấm dứt tham gia.
• Khôi phục tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Các trường hợp vi phạm hoặc không còn đáp ứng điều kiện đều được quy định cụ thể để tránh tranh chấp giữa các bên.

1.14. Nghị định 243/2026/NĐ-CP bổ sung nghĩa vụ báo cáo

Các đơn vị tham gia cơ chế DPPA phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo định kỳ theo quy định.

Thông tin báo cáo bao gồm:

• Sản lượng điện.
• Tình hình thực hiện hợp đồng.
• Các phát sinh trong quá trình vận hành.

Điều này giúp tăng tính minh bạch của thị trường điện cạnh tranh.

1.15. Tạo động lực mạnh hơn cho đầu tư điện mặt trời

Tổng thể, Nghị định 243/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong khung pháp lý về điện năng lượng tái tạo. Việc mở rộng đối tượng tham gia, bổ sung cơ chế mua bán điện trực tiếp, hợp pháp hóa Zero Export, làm rõ quy định về điện mặt trời mái nhà và đơn giản hóa nhiều thủ tục sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời trong giai đoạn tới.

>> Xem thêm bản PDF Nghị định 243/2026/NĐ-CP.

2. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để tận dụng cơ hội từ nghị định mới, doanh nghiệp nên:

• Đánh giá nhu cầu tiêu thụ điện thực tế.
• Rà soát điều kiện tham gia cơ chế DPPA.
• Lựa chọn mô hình đầu tư phù hợp.
• Thiết kế hệ thống đáp ứng quy định mới.
• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi triển khai dự án.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian thực hiện thủ tục và nhanh chóng đưa hệ thống vào vận hành.

3. Tải về 07 biểu mẫu phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ mới nhất theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP

Dưới đây là 07 biểu mẫu về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu được quy định tại phụ lục kèm theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP:

Mẫu số 01: Thông báo lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp	Tải về
Mẫu số 02: Thông báo lắp đặt nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp từ trung áp trở lên	Tải về
Mẫu số 03: Giấy đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia	Tải về
Mẫu số 04: Giấy chứng nhận đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ	Tải về
Mẫu số 05: Hợp đồng mua bán điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ	Tải về
Mẫu số 06: Báo cáo tình hình thực hiện phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương	Tải về
Mẫu số 07: Báo cáo tình hình phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn xã, phường	Tải về

4. Kết luận – Liên hệ tư vấn điện mặt trời

Nếu đang thắc mắc “Nghị định 243/2026/NĐ-CP có gì mới?”, có thể thấy đây không chỉ là văn bản sửa đổi kỹ thuật mà còn là bước tiến lớn trong việc phát triển thị trường điện cạnh tranh và thúc đẩy đầu tư điện năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp, việc cập nhật kịp thời các quy định mới sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý, tận dụng các cơ chế mua bán điện trực tiếp và nâng cao hiệu quả đầu tư hệ thống điện mặt trời trong những năm tới.

Bạn đang muốn đầu tư điện mặt trời theo đúng quy định mới của Nghị định 243/2026/NĐ-CP? Hãy liên hệ Ánh Dương Solar để được tư vấn giải pháp, khảo sát miễn phí và thiết kế hệ thống tối ưu theo quy định mới nhất của pháp luật:

• Hotline: 0964 969 115
• Địa chỉ VP: K13 Khu Thương Mại DV Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
• Địa chỉ VP: 17 Đường D1, Khu dân cư Sài Gòn Chợ Lớn, phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
• Địa chỉ VP: Số nhà 12B, Ngõ 44, Xuân Thái, Khối 6, Vinh Hưng, Nghệ An.
• Địa chỉ VP: 33 Điện Biên Phủ, Phước Hưng, Bà Rịa – Vũng Tàu.
• Địa chỉ VP: 249 Phạm Hữu Lầu, phường Cao Lãnh, Đồng Tháp (Nội Thất Hoàn Mỹ).
• Địa chỉ kho: 02 Nguyễn Anh Thủ, Quận 12, TP Hồ Chí Minh.
• Địa chỉ kho: Ấp 3, Tân Bửu, Bến Lức, Long An.
• Địa chỉ kho: 06, KV Thạnh Huề, phường Cái Răng, Cần Thơ.
• Địa chỉ kho: Ấp Rạch Hàm, Xã Hàm Ninh, Huyện Phú Quốc, Kiên Giang.